Vogelliefhebbers kunnen hun geluk niet op deze zomer. Al eerder dit jaar werden de kraanvogels weer gesignaleerd in Fochteloo en omgeving en sinds enige tijd worden ook de in Nederland zeldzame slangenarenden hier gezien. Maar liefst vier van deze vogels houden zich in dit natuurgebied op.

De prachtige slangenarend laat zich de laatste jaren steeds vaker in het Noorden zien. Dat de slangenarend juist Fochteloo uitzoekt is niet zo verwonderlijk. In dit hoogveengebied leven immers alle slangensoorten die in Nederland voorkomen. De gladde slang, de adder en de ringslang staan dagelijks op het menu van deze roofvogel. Vooral wanneer het mooi weer is en de slangen lekker liggen te zonnen slaat deze roofvogel toe. Behalve slangen eet hij ook kikkers en kleine zoogdieren. De slangenarend zoekt zijn prooi door langzaam boven open gebieden te vliegen. Hij neemt een bijna continu biddende houding aan met hangende poten en zijn kop naar beneden gericht.

Roofvogels die geen geschikte uitkijkpost kunnen vinden zie je bidden. Ze hebben uitstekende ogen. Een biddende vogel hangt op dezelfde plaats in de lucht. Dit doet hij door snellere slagen te maken met de vleugel en de staart te spreiden. Op deze manier kan de vogel met een onbeweeglijk gehouden kop beneden speuren naar een lekker hapje.

Leefgebied

De slangenarend leeft vooral langs bossen en in de buurt van warme en hoge venen en heiden waar veel reptielen te vinden zijn. De grote vogel heeft zijn broedgebied o.a. in het Oosten, Zuidoosten en Zuidwesten van Europa. In het Fochteloerveen worden sinds 2001 regelmatig een of twee, vaak nog onvolwassen, slangenarenden gezien in de zomer. Het zou mogelijk zijn dat een paartje, in de toekomst, in het natuurgebied in Fochteloo gaat broeden. Er is immers meer dan voldoende voedsel aanwezig voor de dieren. Omdat de reptielen zich in de winter niet vertonen, vertrekken de slangenarenden dan weer naar de warmere oorden als Midden Europa en ook Afrika. Door het steeds meer verdwijnen van de natuurlijke leefomgeving van de slangenarend is het dier in Europa inmiddels helaas een bedreigde diersoort.

Herkennen van een slangenarend

Een slangenarend, met z’n vrij grote, uilachtige kop, heeft een spanwijdte van maar liefst 1.80 meter. Het dier heeft gele ogen en meestal een donkere kop. Maar ook een lichte kop komt voor. Ze hebben lange en ook brede vleugels zonder polsvlekken op de ondervleugels. Wanneer ze een glijvlucht maken wordt de pols gehoekt naar voren gehouden. De vogels hebben een redelijk lange, scherp gehoekte, recht afgesneden staart met een paar smalle donkere dwarsbanden en een donkere eindband. De slangenarend neemt regelmatig de bidhouding aan. Het geluid dat ze maken lijkt een beetje op dat van een meeuw.

Wil de de slangenarend ook zien? Ga dan eens naar de uitkijktoren in het Focheloerveen en vergeet niet om een verrekijker mee te nemen. Zeker weten een fantastische ervaring.

Op 16 augustus jl. heeft de Valkenhof uit Aalten weer na drie jaar een Roofvogeldemonstratie gegeven. Evenals drie jaar geleden was dit weer een groot succes voor de gasten van Camping Alkenhaer, toeristen en inwoners van Appelscha en omgeving. Voor jong en oud hebben diverse roofvogels van dichtbij laten zien hoe ze vliegen, eten en jagen. Dit bracht onder het publiek soms de nodige spanning en hilariteit. Gedurende de gehele demonstratie was bewondering voor dit natuurschoon zichtbaar.

Frans en Marga Hueben, eigenaren van valkeniersbedrijf de Valkenhof, verzorgen en trainen op dit moment zo’n 28 roofvogels, waaronder valken, buizerds, uilen, gieren en een Bald-Eagle. Hun liefde en respect voor deze diersoorten is duidelijk terug te zien in de demonstraties en workshops die zij geven. Zo ook afgelopen 16 augustus. Aanvullende informatie over de aanwezige roofvogels werden gegeven, op een signaal of verzoek van Frans of Marga voerde de roofvogels hun opdrachten uit en het publiek werd volledig betrokken in de uitvoering van de demonstratie. Bijzonder en spannend tegelijk was dat één van de jongere roofvogels zijn eerste demonstratie gaf op Camping Alkenhaer.

Kees en Anja Bron van Camping Alkenhaer willen ook in het recreatieprogramma, dat aangeboden wordt aan hun gasten en andere belangstellenden, de natuurbeleving naar voren brengen. Zo organiseren zij altijd enkele activiteiten die te maken hebben met natuur en natuurbeleving. Rust, ruimte en natuur zijn de sleutelwoorden voor de beleving op Camping Alkenhaer. Op de ruim opgezette camping van 10 hectare vindt men de rust, de ruimte en het gevoel midden in de natuur te zijn. “Wij zijn hierdoor een camping die zeer geschikt is voor de doelgroep: jonge gezinnen, 50 plus, wandelaars en fietsers die de natuurbeleving belangrijk vinden”, aldus Kees en Anja.

“Het dagelijks leven is een jachtig bestaan. Vaak merken wij dat onze gasten druk en gestrest bij aankomst aan de balie staan. Na enkele dagen merken wij dat men rustiger wordt. De auto wordt vaak niet meer gebruikt omdat de winkels en restaurantjes van Appelscha op loop- of fiets afstand liggen en de mogelijkheden om te fietsen, te wandelen en te recreëren in Appelscha en omgeving enorm zijn”.

Belangrijke moderne faciliteiten moeten op de camping aanwezig zijn omdat dit in ons dagelijks bestaan als gewoonte ingeburgerd is. Daarom is er draadloos internet, digitenne tv aansluiting, sport en spel gelegenheid, een zwembadje en een recreatieteam aanwezig. Ook het moderne sanitair voldoet aan de eisen van deze tijd. Deze faciliteiten en het persoonlijk contact dat zij met hun gasten hebben, maken het verblijf op Camping Alkenhaer aangenaam. Maar volgens Kees en Anja blijft het belangrijk dat de gasten geprikkeld worden en de ruimte krijgen overdag met elkaar iets te gaan ondernemen. Of er juist voor kiezen gezellig een dagje tot rust te komen op de camping. Daarom zal het aangeboden recreatieprogramma ook altijd de ruimte blijven bieden voor eigen initiatieven. Zij merken dat de insteek erg door hun gasten gewaardeerd wordt en gaan zeker op de ingeslagen weg voort.

Al is de vakantie van dit jaar bijna afgelopen, Kees en Anja zijn al drukdoende met de voorbereidingen van het programma voor volgend jaar. Volgend jaar bestaat Camping Alkenhaer 25 jaar! Op de website www.campingalkenhaer.nl kunt u de ontwikkelingen en het programma van Camping Alkenhaer volgen.

Wilt u nu al kennis maken met Kees en Anja of wilt u gewoon een kopje koffie bij hun drinken op het terras of in de kantine dan bent u natuurlijk ook al welkom. Tot 1 november 2011 is de Camping geopend, daarna is de kantine op afspraak weer geopend voor vergaderingen, familie feestjes en buffet avonden.

NIJEBERKOOP – Na achttien jaar in Nijeberkoop gehuisvest te zijn geweest, gaat Roofdierencentrum Pantera verhuizen naar Landgoed Hoendaell in Anna Paulowna. Op het totaal oppervlak van 5 hectare, met gesitueerd 2 hectare voor de huidige dieren, spreken wij hierover met oprichter Arno van der Valk.

Pantera is naast een opvangcentrum voor dakloze roofdieren ook een specialistisch centrum geworden voor katachtige roofdieren in de loop der jaren. Eén van de doelstellingen destijds was een manier van roofdierenverzorging te vinden waarbij zij het stereotypegedrag, het verveelde gedrag oftewel het heen en weer lopen, voor zo’n hek wilde voorkomen of verhelpen. Inmiddels zijn zij zover dat ze resultaten hebben bereikt. Er is o.a. geconstateerd dat er meer stereotype gedrag aanwezig is bij de dieren wanneer er meer bezoekers zijn. Dat heeft hun toen doen besluiten geen bezoekers meer te hebben. Hierdoor zijn hun dieren totaal anders als die je in een dierentuin aantreft. Bij Pantera komen m.n. circusdieren die aan het einde van hun werkzame leven zijn, gemiddeld achttien jaar, en dierentuindieren. Pantera heeft enkel dieren die in gevangenschap geboren zijn wat dan ook de nodige problemen meegeeft bij deze dieren namelijk ze kunnen niet jagen. Op dit moment verblijven er 26 dieren; 6 leeuwen, 1 panter, 1 jaguar en de rest is allemaal tijgers. De laatste twee jaar geven zij woensdags en zaterdags workshops tijgers trainen gericht op gezondheidstraining. (waardoor o.a. de dieren niet verdoofd hoeven te worden tijdens het vervoeren.) (Een van de onderdelen van deze training is kooi training, dit draagt er zorg voor dat de dieren niet onder verdoving hoeven om ingeladen te worden voor de
verhuizing)

Vanaf het begin heeft de Stichting moeten vechten voor haar plekje en bestaan. Ruim tien jaar lang hebben zij geprocedeerd met de buren in verband met angst voor geluidsoverlast 24 uur per dag door de dieren. Arno begon ongeveer acht jaar geleden met ernstige gezondheidsproblemen. Tot 3 jaar geleden is bekend geworden wat deze problemen veroorzaakte en konden de doktoren hem adequaat helpen. Vervolgens kampte Arno met privéproblemen waardoor het even leek dat de Stichting zou worden opgeheven. In maart 2009 kwam er een telefoontje met de vraag of zij wilden nadenken om het centrum naar het hooglandgoed van 65 hectare toe te willen verplaatsen. Betreffende had Arno zelf al 10 jaar geleden leren kennen, met hem het onderwerp al eens besproken, en bekende was nu zover een diertuin neer te zetten.

Nu over anderhalve maand gaat Pantera verhuizen naar het Landgoed
Vanaf half juni zullen zij verhuisbewegingen gaan maken. Eerst zullen alle goederen overgebracht worden, voor zover mogelijk. In de laatste week van de verhuizing worden alle dieren getransporteerd. Verwacht wordt dat men voor 1 augustus volledig over is.

Stichting Pantera wordt een onderdeel van de dierentuin, een attractie. Op het landgoed gaan zij beginnen met fase twee van het onderzoek. In de eerste fase hebben zij een methode gevonden waarin zij het stereotypegedrag van de dieren hebben kunnen voorkomen. Dus voorkomen van energie vrijmaken waardoor de dieren zichzelf drogeren. De nieuwe locatie biedt de dieren hun energie kwijt te raken in een meer natuurlijke omgeving. Dat ze hun energie gaan stoppen in het controleterritorium en de beginfase van de jacht. “We weten helemaal niet of het gaat werken maar we gaan er wel aan beginnen”, aldus Arno.

Duidelijk moet zijn dat het idee wel zo ontworpen is dat de dieren geen last hebben van de bezoekers. Ze gaan beginnen met de dieren al hoger te zetten dan de mensen en als tweede zal gekeken kunnen worden naar de dieren middels een One Way Vision Glass. Eerste instantie is er plaats voor 31 dieren maar dat kan volgend jaar nog worden uitgebreid.

Over twee jaar komt er een reservaat in Zuid Afrika bij. In dit reservaat gaat Pantera eveneens een Leeuwenproject doen maar daar kunnen ze ook de surplus dieren, de dieren die teveel worden aangeboden, naar toe brengen. Dit houdt in dat de leeuwen getraind worden op het jagen en er wordt gekeken of zij het hun jongen gaan leren. De derde stap zal zijn de volgende generatie. Los van alle mensen de dieren groot brengen zodat ze geen gevaar gaan vormen voor de mensen.
“Wanneer de dieren zo gevormd zijn zodat ze hanteerbaar zijn binnen die gevangenschapsituatie en dat zij te activeren zijn, dan kunnen ze door naar Afrika. Daar kunnen we vele grotere ruimte voor ze maken, het klimaat is voor de dieren beter en het personeel is daar goedkoper”.

Ondanks stichting Pantera een zelfstandige organisatie in het grote geheel blijft, brengt de verhuizing nog meer grootste veranderingen mee. Vol trots en met volle overgave vertelt Arno. “De nachtverblijven van de dieren worden nu straks 20 m2 ipv 9 m2. Dat houdt in dat we ondanks slechte klimaatsomstandigheden het hele jaar door ons educatieve werk kunnen blijven doen. We werken hier met 23 vrijwilligers/ teamsleden van heinde en verre en we hebben steun gekend in het verleden van enkele sponsors zoals VSB fonds, Stichting Manders Brada, Stichting Pinguïn. Na de verhuizing worden de huisvesting, de NUTS, de voeders en een aantal dierverzorgers betaald. Alle overige dierverzorgende vrijwilligers willen en gaan allemaal mee. In ruil voor al deze sponsoring leveren wij de dierentuinbezoekers educatief entertainment in de vorm van lezingen, rondleidingen en demonstraties. We krijgen een nieuw logo met de kleuren oranje en zwart. En … we hebben nu een vernieuwende situatie in te brengen in de dierentuinwereld. Wel stap voor stap hoor!”

Arno wil de mensen graag laten weten
“Wij zijn een stichting met een visie en geen thomas met een tijger in de achtertuin. We gaan straks met Universiteiten in zee ten aanzien van het vervolg onderzoek. Wij zijn niet alleen een opvangcentrum, wij hebben ook een afdeling research en een afdeling rehabilitatie, dus terugbrengen van dieren in de vrije natuur. Er gebeurt veel meer achter de schermen”.

Wilt u meer weten over achttien jaar Stichting Pantera te Nijeberkoop met al haar ins en outs dan kunt u dit binnenkort lezen in het boek Tijgers en andere Blubber geschreven door Arno van der Valk. Te verkrijgen via de site van Pantera www.pantera.nl